Psikiyatri Sözlüğü
Psikiyatri ve psikoterapide kullanılan bazı kavramlar günlük dilde de sıkça karşımıza çıkabiliyor. Ancak aynı kelime, gündelik dilde ve klinik kullanımda farklı anlamlara gelebiliyor. Bu nedenle bu sözlüğü, psikiyatri ve psikoterapi alanında sık kullanılan kavramları anlaşılır ve bilimsel bir dille açıklamak amacıyla hazırladım.
Bir kavramı tanımak, kişinin kendisine ya da bir başkasına tanı koyması anlamına gelmez. Psikiyatrik belirtiler; kişinin öyküsü, yaşadığı güçlükler, süre, şiddet ve günlük yaşama etkileriyle birlikte değerlendirilir.
S
Sanrı (Delüzyon)
Kişinin kültürel ve toplumsal bağlamıyla açıklanamayan, aksini gösteren güçlü kanıtlara rağmen sürdürülen sabit inanışları tanımlayan psikiyatrik bir terimdir.
Savunma Mekanizmaları
Savunma mekanizmaları, kişinin kaygı, içsel çatışma ve zorlayıcı duygusal yaşantılarla başa çıkmasına yardımcı olan, çoğunlukla bilinçdışı işleyen psikolojik süreçlerdir. Bastırma, inkâr, yansıtma ve yüceltme bu mekanizmalara örnek verilebilir. Savunma mekanizmaları ruhsal işleyişin doğal bir parçasıdır. Ancak katı ve yoğun biçimde kullanılmaları, kişinin duygularını anlamasını, gerçekliği değerlendirmesini ve kişilerarası ilişkilerini güçleştirebilir.
Somatizasyon
Psikolojik sıkıntı ile bedensel belirtiler arasındaki ilişkiyi tanımlamak için kullanılan tarihsel ve klinik bir kavramdır. Bedensel belirtilerin gerçek olmadığı ya da mutlaka tıbbi bir açıklamasının bulunmadığı anlamına gelmez. Güncel tanı sistemlerinde “somatizasyon bozukluğu” adıyla ayrı bir tanı kullanılmamaktadır.
Sosyal Anksiyete Bozukluğu
Kişinin başkaları tarafından değerlendirilebileceği sosyal durumlarda belirgin korku ve kaygı yaşadığı ve bu durumları yoğun sıkıntıyla sürdürdüğü ya da kaçındığı bir kaygı bozukluğudur.
Stres
Kişinin çevresel veya içsel talepler karşısında verdiği psikolojik ve bedensel uyum yanıtlarını ifade eden geniş bir kavramdır.